Czym zajmuje się medycyna sportowa?

W ostatnim czasie zauważyć można, że coraz więcej osób decyduje się na amatorskie uprawianie sportu. Prowadzenie aktywnego trybu życia wybierają osoby w różnym wieku, co jest wynikiem większej świadomości społecznej i dostrzegania istotności zachowań prozdrowotnych.

Jednocześnie należy mieć świadomość, że wszelkiego rodzaju zajęcia sportowe to większy wysiłek fizyczny i psychiczny, dlatego jeszcze przed rozpoczęciem treningów warto odpowiednio się do nich przygotować i sprawdzić, czy nasz stan zdrowia pozwala na realizowanie określonych aktywności. Regularne wykonywanie zalecanych badań to większe bezpieczeństwo podczas ćwiczeń, dlatego też są one obowiązkowe dla członków większości klubów sportowych oraz w przypadku uczestnictwa w zawodach. Dzięki nim możliwe jest uniknięcie wyboru nieodpowiedniej dla nas dyscypliny sportowej, ale też wykrycie niektórych chorób. Chociaż wiele osób takie badania traktuje jak uciążliwą formalność, nie warto ich unikać. Trwają one zaledwie ok. 40 minut i polegają na

  • dokonaniu pomiaru wagi ciała,
  • wzrostu,
  • ciśnienia tętniczego,
  • spoczynkowym badaniu EKG,
  • pomiarze tętna i saturacji,

a ponadto obejmują pełne badanie kliniczne pacjenta. Dzięki temu możliwe jest dokonanie oceny stanu zdrowia oraz wychwycenie problemów będących przeciwwskazaniem do uprawiania określonych dyscyplin sportowych. Stanowią one również podstawę do wydania orzeczenia o zdolności do uprawiania sportu, jakie może wystawić tylko lekarz medycyny sportowej. Kolejne badania powinny odbywać się co 6-12 miesięcy. Ich częstotliwość zależna jest od rodzaju wykonywanej aktywności, stanu zdrowia czy wieku pacjenta. Tego typu badania przeprowadzane są zarówno indywidualnie, jak i dla grup zorganizowanych, klubów, klas sportowych czy dzieci, które nie ukończyły siódmego roku życia. Należy przy tym wspomnieć, że uprawianie niektórych dyscyplin sportowych ze względu na specyfikę aktywności, wymaga również badań dodatkowych. Wśród nich wymienić można sporty siłowe oraz nurkowanie.

Kiedy zostaną już wykonane niezbędne dla konkretnej dyscypliny sportowej badania, pacjent udaje się do lekarza medycyny sportowej, który przeprowadza z nim dokładny wywiad pozwalający uzyskać specjaliście informacje dotyczące trybu życia pacjenta, przebytych przez niego bądź aktualnie trwających chorób, urazów i innych obciążeń mogących mieć wpływ na zdolność do większego wysiłku. Kolejny krok to przeprowadzenie pełnego badania fizykalnego ze szczególnym zwróceniem uwagi na układ kostno-stawowy. Jeśli lekarz nie stwierdzi żadnych zmian patologicznych, może wystawić zaświadczenie o braku przeciwwskazań do uprawiania wybranej dyscypliny sportowej. Nie oznacza to jednak, że takie jednorazowe badanie zapewni nam bezpieczeństwo – organizm w różny sposób reaguje na zwiększoną aktywność, a ponadto każdemu może przytrafić się kontuzja. Właśnie dlatego pacjent powinien poddawać się regularnie badaniom okresowym co 6 lub 12 miesięcy (co pół roku powinni badać się sportowcy przed ukończeniem 18 roku życia). Pierwsza taka wizyta nazywana jest badaniem wstępnym, zaś kolejne to badania okresowe. Obejmują one pomiary antropometryczne i ciśnienia tętniczego, a także konsultację lekarza medycyny sportowej sprawdzającego jak pacjent reaguje na zwiększony wysiłek. Oczywiście jeśli specjalista zauważy jakiekolwiek nieprawidłowości, zleca badania dodatkowe. Stosowanie się do skonstruowanego w ten sposób procesu orzeczniczego pozwala zachować ciągłość obserwacji pacjenta i wychwycenie ewentualnych odchyleń od normy. Jest też bardziej skuteczne niż jednorazowa wizyta za każdym razem u innego lekarza. Chociaż ogólne zasady postępowania są takie same, każdy z pacjentów uprawiających sport lub zamierzających rozpocząć przygodę z konkretną dyscypliną sportową traktowany jest indywidualnie i zależnie od stanu jego zdrowia bądź problemów zaleca się mu wykonanie dodatkowych badań. Warto o tym pamiętać, ponieważ czerpanie prawdziwej radości ze sportu możliwe jest tylko wtedy, gdy nasza aktywność jest bezpieczna dla zdrowia.